Youtube Instagram Phản hồi E-office Lịch công tác
E-office Lịch công tác
       
  18/04/2019 20:45        

Vai trò của gia đình trong giáo dục nhân cách thế hệ trẻ

  Tóm tắt

Gia đình là thiết chế quan trọng bậc nhất cho sự hình thành, nuôi dưỡng, giáo dục nhân cách, đạo đức của mỗi người, bởi đây là nơi ta được sinh ra, được giáo dưỡng để lớn khôn, trưởng thành. Gia đình không chỉ là môi trường đầu tiên ươm mầm nhân cách con trẻ mà còn ảnh hưởng lâu dài tới quá trình phát triển, hoàn thiện và gìn giữ đạo đức, nhân cách của mỗi cá nhân trong suốt cả cuộc đời. Mặt khác, giáo dục trong nhà trường, ngoài xã hội chỉ phát huy hiệu quả vai trò của mình khi giáo dục trong gia đình được chú trọng, được xem là nền tàng. Vì vậy, mỗi gia đình, mỗi ông bố, bà mẹ cần thấy được vai trò, trách nhiệm của mình trong giáo dục đạo đức, dạy con biết cách trở thành người tốt, người có ích cho xã hội.

Từ khóa: Gia đình, giáo dục, nhân cách

1.    Đặt vấn đề

Chúng ta chỉ cần gõ cụm từ “bạo lực học đương” hay “tội phạm trẻ vị thành niên” trên thanh công cụ google trong vòng 0,3 giây đã có tới hơn 2 triệu kết quả tìm kiếm từ tin tức, hình ảnh và các video. Đây thực sự là con số lớn không tưởng đã phản ánh thực trạng ở mức báo động “đỏ” về nhân cách, đạo đức thế hệ trẻ hiện nay. Và khi xem các hình ảnh, video, ta thấy các bạn học sinh đang khoác trên mình bộ đồng phục nhưng sẵn sàng cầm gậy, ghế lao vào đánh nhau như phim chưởng, những tốp nữ sinh với áo dài trắng thướt tha nhưng không ngại túm tóc, đạp liên tiếp vào mặt vào người bạn, thẫm chí là xé áo bạn thành nhiều mảnh như phim cung đấu… Và xung quanh là sự thờ ơ, vô cảm đến đáng sợ của các bạn xung quanh trước sự đau đớn, bất lực của chính người bạn của mình, thẫm chí còn nói cười, quay clip đăng mạng để câu like. Thực sự đây là những hành vi phi nhân tính, thiếu trái tim, sự trống rỗng cảm xúc đến tàn nhận từ các bạn học sinh – đối tượng được cho là ngây thơ, trong sáng, hồn nhiên nhất. Và còn là sự xuống cấp về văn hóa, thuần phong mỹ tục ở cách hành xử, ăn mặc, lối sống phóng túng, buông thả trong chuyện tình cảm đã để lại những hậu quả khôn lường cho bản thân, gia đình, xã hội.

Không những thế, theo các báo cáo hàng năm về các vụ vi phạm do trẻ em, người chưa thành niên gây nên, chúng ta thấy số lượng, tính chất phức tạp, mức độ nghiêm trọng của các vụ án đều tăng qua các năm. Nếu trước đây thường là các vụ gây rối trật tự công cộng, đánh nhau, vi phạm an toàn giao thông, trộm cắp tài  sản ở mức độ ít nghiêm trọng… thì hiện nay có thể là giết người, cướp tài sản, hiếp dâm… đây thực sự là mối lo ngại, sợ hại của người dân, đồng thời cũng phản ánh sự xuống cấp của đạo đức, nhân cách của giới trẻ, là nỗi đau, sự bất lực của gia đình, trường học, xã hội.

Và mỗi khí các vụ việc trên được tung lên mạng, được báo chí phản ánh thì vấn đề về giáo dục đạo đức, nhân cách của học sinh nói riêng và giới trẻ nói chung mới được quan tâm phân tích, mổ xẻ nhiều hơn qua các hội thảo, tọa đàm... Và người dân lại rần rần bàn tán, comment trên các trang mạng với đủ sự tức giận, phận nỗ, xót thương… Nhưng một thực tế chúng ta phải nhìn nhận lại là liệu trường học, gia đình nhận thấy trách nhiệm của mình ở đâu trong những sự vụ trên? Và một câu hỏi muôn thủa lại được đăt ra: khi đạo đức, nhân cách học sinh, giới trẻ đi xuống thì trách nhiệm thuộc về ai? Nhà trường, xã hội hay gia đình?

Chúng ta biết rằng việc giáo dục nhân cách giới trẻ chỉ phát huy hiệu quả khi có sự giáo dục đồng bộ của cả ba thể chế từ xã hội, trường học và gia đình. Tuy nhiên, khi con cái hư hỏng, khi các vụ việc xẩy ra thì người ta thường đổ lỗi cho nhà trường nhiều hơn mà nhiều khi quên đi vai trò, trách nhiệm của gia đình trong giáo dục con cái, đây thực sự là sai lầm. Bởi gia đình không chỉ nuôi dưỡng con cái lớn khôn về mặt thể chất mà còn là môi trường đầu tiên in dấu nhân cách lên mỗi cá thể, là suối nguồn yêu thương góp phần quan trọng hoàn thiện, nuôi dưỡng nhân cách, đạo đức mỗi người. Chính vì vậy, vai trò của gia đình trong việc giáo dục nhân cách thế hệ trẻ là quan trọng bậc nhất, nếu các em không được giáo dục, đã hư ngay từ trong gia đình thì nhà trường khó lòng giáo dục các em trở thành những người con ngoan, trò gỏi, người vừa có đức vừa có tài. Vì vậy, “Vai trò của gia đình trong giáo dục nhân cách thế hệ trẻ” là vô cùng quan trọng.

2.    Nội dung

2.1.  Một số khái niệm cơ bản

·  Khái niệm gia đình

Gia đình là nơi ta được sinh ra, lớn lên trong sự nuôi dưỡng, dạy bảo, chở che của người thân, là môi trường đầu tiên con người được tiếp nhận các giá trị. Vì vậy có câu nói rằng: “Gia đình là nơi trang bị cho bạn những hành trang quí giá để bạn bước vào ngưỡng cửa cuộc đời” và câu nói này mãi đúng với mọi thời đại.

Theo xã hội học thì gia đình là một hình thức tổ chức đời sống cộng đồng của con người, một thiết chế văn hóa - xã hội đặc thù, được hình thành, tồn tại và phát triển trên cơ sở quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và giáo dục giữa các thành viên.

Nếu như khái niệm gia đình của xã hội học nhấn mạnh tới hình thức tổ chức, mối quan hệ hình thành nên gia đình thì khái niệm gia đình của luật học đề cập tới mối quan hệ cũng như quyền và nghĩa vụ của các thành viên theo luật pháp: “Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ giữa họ với nhau theo qui định của luật hôn nhân và gia đình”.

Như vậy, gia đình được hiểu dưới nhiều cách khác nhau, tuy nhiên vấn đề cốt lõi xoay quanh các khái niệm về gia đình vẫn là mối quan hệ gắn kết giữa các thành viên để hình thành nên gia đình. Và chính mối quan hệ này tạo nên "sứ mệnh" của gia đình trong giáo dục nhân cách con người bằng cả trách nhiệm và tình yêu thương. 

·  Khái niệm giáo dục

Có thể nói rằng chính sự giáo dục đã tạo nên sự khác biệt giữa con người với các loài vật về mặt nhận thức, hành vi. Và bản thân mỗi người chịu sự giáo dục của nhiều môi trường khác nhau từ gia đình, trường học tới xã hội. Vậy thế nào là giáo dục?

Giáo dục theo nghĩa rộng là quá trình toàn vẹn hình thành nhân cách, được tổ chức một cách có mục đích và có kế hoạch, thông qua các hoạt động và quan hệ giữa người giáo dục và người được giáo dục nhằm truyền đạt và chiếm lĩnh kinh nghiệm xã hội loài người.

Giáo dục theo nghĩa hẹp là một bộ phận của quá trình giáo dục tổng thể - là quá trình hình thành niềm tin, lý tưởng, động cơ, tình cảm, thái độ, những nét tính cách, hành vi, thói quen cư xử đúng đắn trong xã hội, thuộc lĩnh vực đạo đức, lao động, tư tưởng chính trị, thẩm mỹ, vệ sinh,… Chức năng trội của giáo dục là hình thành phẩm chất đạo đức của con người.

Như vậy, giáo dục không đơn thuần là dạy chúng ta biết chữ, biết chiếm lĩnh các tri thức, học thuật, các kỹ năng… mà giáo dục còn dạy ta biết cách làm người - một người tử tế từ tâm hồn tới nhân cách.

·  Khái niệm về nhân cách

Chính nhân cách làm nên nét độc đáo, bản sắc là nội dung bên trong của mỗi cá nhân. Nó chi phối hành vi của mỗi người và giúp chúng ta phân định người tốt với kẻ xấu, trung thực với gian manh, sự cao thượng với thấp hèn, lòng bác ái với sự hiểm ác…

Như vậy, nhân cách được coi như là toàn bộ nhng đc đim cùng vi những phẩm cht tâm lý cá nhân có tác dụng quy đnh giá tr và hành vi xã hội của mt con ngưi.

2.2. Vai trò của gia đình đối với việc giáo dục hoàn thiện nhân cách trẻ

Gia đình là trường học đầu đời của mỗi người

Gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên, là trường học đầu đời của con người. Ngay từ khi sinh ra, con trẻ đã được tắm mình trong văn hóa dân tộc, gia đình qua những lời hát ru của bà của mẹ, tâm hồn các em như những trang giấy trắng và chính cách giáo dục của gia đình, chính lời ăn tiếng nói, cách hành xử của các thành viên sẽ in dấu lên tâm hồn non trẻ của các bé. Nếu gia đình thuận hòa, các thành viên đều có hành vi, lời nói chuẩn mực, là tấm gương sáng về nhân cách thì được xem là môi trường thuận lợi đề gieo vào tâm hồn trẻ những hạt giống yêu thương, lòng nhân ái, những đức tính tốt cần có ở con người. Ngược lại, đứa trẻ sinh ra trong gia đình có sự “khiếm khuyết” về tình thương, các thành viên không phải là những tấm gương sáng để con trẻ noi theo thì thông thường đứa trẻ sẽ trở thành những kẻ hư hỏng. Hay theo giáo sư Đào Duy Anh thì: “Những đứa trẻ sớm mồ côi, bị ném vào xã hội thì chúng là cái mồi rất tốt cho những tật xấu, thói hư”. Và nhà phân tâm học D. Winnicott cũng từng nói “một trẻ sơ sinh – con người ấy không tồn tại”.  Như vậy, mỗi người không có sự hình thành và phát triển nhân cách một cách tốt đẹp và bền vững nếu thiếu đi một môi trường giáo dục gia đình thuận lợi và thực sự không gia đình con người rất khó trưởng thành theo đúng nghĩa một con người. Bởi vậy, cách giáo dục và môi trường sống trong mỗi gia đình đóng vai trò quyết định, ảnh hưởng đến việc đứa trẻ lớn lên như thế nào và sống ra sao.

Một người trưởng thành, tất nhiên chịu ảnh hưởng của nhiều môi trường sống: gia đình, nhà trường, bạn bè, nơi làm việc… Từng môi trường có tác động khác nhau vào từng "góc" tiếp thu của con người. Song, môi trường gia đình giữ vai trò quan trọng bậc nhất trong việc hình thành tính cách, nhân cách, lối sống của mỗi người. Vì vậy, hãy chú ý đến cách giáo dục trong gia đình. Muốn con cái trưởng thành, hãy tự xây dựng một môi trường giáo dục lành mạnh, phù hợp và hiệu quả trong mỗi mái nhà.

Gia đình là “tấm khiên” giúp thế hệ trẻ tránh những thói hư tật xấu

Ngày nay, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ thì chỉ cần một cái điện thoại, một cái máy tính có kết nối Internet thế giới đã được thu nhỏ trong tầm tay. Công nghệ, internet là điều kiện không thể thiếu cho sự phát triển mọi mặt của đời sống xã hội hiện đại, tuy nhiên nó cũng có những mặt trái nếu con người không biết sử dụng đúng cách. Đặc biệt là giới trẻ dễ bị tiêm nhiễm bởi những thói hư tật xấu thì internet lại có đầy rẫy những thứ không nên xem như các trò chơi bạo lực, sex, các tệ nạn qua mạng… có thể tác động xấu tới việc hoàn thiện nhân cách, hành vi của giới trẻ. Mặt khác, với môi trường xã hội phức tạp như hiện nay, nếu trẻ không được giáo dục tốt sẽ dễ dàng bị cuốn theo những thói hư, các tệ nạn thẫm chí là phạm tội nghiêm trọng. Nhưng với một môi trường giáo dục tốt từ gia đình, được bố mẹ quan tâm và luôn hiện diện trong mỗi bước trưởng thành của con, được trao trọn tình yêu thương thì các bạn trẻ sẽ đủ sức chống lại mọi sự cám dỗ từ xã hội để trở thành những công dân có ích. Mặt khác, bố mẹ có thể nhanh chóng phát hiện những biểu hiện bất thường, những hành vi không đúng của các con để kịp thời tác động, uốn nắn, định hướng lại giúp các con tránh xa những điều không tốt. 

Như vậy, gia đình luôn là lá chắn, là bộ lọc thanh trừ những điều xấu để con trẻ tiếp nhận những điều hay ý đẹp, những đức tính, hành vi tốt giúp ích cho quá trình hoàn thiện nhân cách của bản thân.

Giáo dục gia đình giúp quá trình giáo dục nhà trường, xã hội phát huy được giá trị

Bản thân mỗi người sẽ chịu sự giáo dục của nhiều môi trường khác nhau: gia đình, trường học và xã hội. Tuy nhiên, như chúng ta đã nói gia đình là môi trường giáo dục đầu tiên in dấu lên tâm hồn con trẻ nên nó có tác động sâu sắc tới việc hình thành và hoàn thiện nhân cách của mỗi người. Con cái là do bố mẹ sinh ra, là người gần gũi với các con nhất nhưng nếu không giáo dục được con em của mình thì tại sao lại đổ lỗi cho giáo viên, trường học? Vì vậy, giáo dục giá trị nhân cách trong nhà trường, ngoài xã hội chỉ có thể phát huy được hiệu quả khi gia đình hoàn thành được sứ mệnh giáo dục trong gia đình.

Mặt khác, chương trình giáo dục của nước ta vẫn còn thiên về dạy chữ hơn dạy người, ngoài xã hội có nhiều điều tốt nhưng cũng có vô vàn cạm bậy. Chính vì thế, giáo dục gia đình là môi trường giáo dục quan trọng bậc nhất, không thể thiếu và cùng với giáo dục các giá trị ở trường học, tiếp tiếp nhận những điều tốt từ xã hội sẽ giúp con người từng bước hoàn thiện nhân cách và thế hệ trẻ sẽ là tương lai, trụ cột của đất nước.  

2.3.  Nội dung giáo dục trong gia đình 

  Giáo dục đo đc

Trong giáo dục gia đình, go dục đo đc là ni dung quan trng nhằm xây dng ý thc, bi dưỡng tình cảm đo đc, rèn luyn thói quen hành vi đo đc đ mỗi thành viên trong gia đình được sng trong môi trưng chan cha tình thương, đậm nh nn văn. Go dc đạo đc trong gia đình hưng tới s hình thành và phát trin nhân ch vi nhng phẩmchất sau: giáo dục lòng kính trng, hiếu tho đối với ông bà, cha m. t xưa đến nay, nó vn được coi là yếu t đo đc quan trng nht đối vi tr trong bt cứ gia đình nào. Giáo dục cho trsthông cảm u sắc vi điu kin, hoàn cảnh, đời sng của gia đình để tr biết sống tùy gia phong kiệm, to nên mt không khí hòa thuận, m cúng trong đi sng gia đình. Phi giáo dục tr biết vâng lời và biết hoàn thin công việc mt cách vui v khi bố m sai bảo. Cha m còn phi giáo dục cho tr ý thc trách nhim đùm bc, tương tr, giúp đln nhau gia anh chị em rut tht. Chính nhng hành vi, cư xử l phép, kính trên, nhưng dưi, hiếu tho vi ông bà, cha m là cơ s giúp trhình thành nhng phm cht đo đc tt như: lòng nhân ái, tính khiêm tốn, nh chân thc trong quan hệ đối nhân xử thế vi mọi ngưi ngoài xã hội.

Giáo dc tinh thần yêu thích sự hc tp, yêu lao đng và rèn luyn tính t lp cho tr

Go dc học tp có ni dung toàn diện, nhm trang b nhng tri thc văn hóa, khoa hc - k thut, nhm m rng s hiu biết, rèn luyn năng lc tư duy khoa học, óc phân tích và k năng vn dng nhng tri thc vào cuộc sng. Do đó, cùng với giáo dục nhà trưng, giáo dc đc tính siêng năng học tp trong gia đình là hết sc quan trng.

Học tp là vic quan trng bc nht đi vi các em nhm nâng cao kiến thc v mọi mtđ tr thành ngưi lao đng có phẩm cht đo đc tt, có trình độ kiến thc khoa hc và năng lc thc hành, đáp ng yêu cu của người lao đng mi. Rèn luyn cho c em ý thc t giác, lòng say mê học tp. Trong chng mc có th đưc, cha m dạy con cái về kiến thc văn hóa và văn hóa ng x. Dù khó khăn đến đâu, gia đình cũng phi dành cho con tr nhng điu kin thun lợi nht cho học tp, đồng thi, phi thưng xuyên kim tra, đôn đốc nhc nhở việc hc tập ca con cái. Gia đình phi luôn to ra "không khí học tập", phi tôn trọng vic học, gi học của con, cần có s phân công gia cha m, các anh chị ln tui, trong vic kèm cặp con cái hc tp.

Giáo dục lao động cũng là một nội dung quan trọng không thể thiếu bởi nó giúp con trẻ biết trân quí thời gian, thành quả lao động, giúp các em phát triển năng lực, kĩ năng ở những lĩnh vực khác nhau. Như vậy, lao động vừa sức, phù hợp với lứa tuổi trong gia đình sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện, tránh chây lười, ỉ lại trong công việc. 

Go dục của gia đình phi thông qua hot động của tr, hc tp, lao động, tham gia c hot động hội mà hun đúc tinh thn, ý thc tp th, có như vy chúng ta mi hiu tr và có nhng hình thc, bin pháp c th, phi hợp trong giáo dc nhân ch cho tr hiu qu cao. Vì vy, trước hết mi gia đình phi tr thành một t chc giáo dc. Mỗi ngưi lớn trong gia đình là nhng nhà giáo dc đu tiên và nhà giáo dc thưng xuyên đi vi thế hệ tr.

Go dục thể cht thẩm m

Cuộc đi ca mt con người được khỏe mnh, trưng th hay không là do kết qucủa mt quá trình biết gi gìn, chăm sóc s phát trin của cơ thể ngay t tui u thơ cho đến lúc trưng tnh, c giai đon trung niên cho đến khi v già. Động viên khuyến khích tr thc hin chế đ thể dc bui sáng, tham gia các hot đng th thao phù hp với sthích, nhu cầu, nhm phát trin năng khiếu cá nhân. Giáo dc con em ý thc phòng, cha bnh nhm gi gìn bo vệ sức khe. Vic go dục th cht cho tr cũng gn lin vi việc t chc vui chơi gii trí, nghỉ ngơi, tham quan du lch theo điu kin hoàn cảnh của tng gia đình.

  Giáo dục giới tính, tình yêu và hôn nhân cho thế hệ tr

Go dc gii nh là một bộ phn khăng khít ca giáo dc nhân cách, có ý nghĩa quan trọng trong sự hình thành đo đc đi với người chưa trưng thành. Tui chưa thành niên có nhng biến đổi đc thù về sinh lý và đi theo nó là nhng biến đi đc t v m lý. Nhiệm vụ của giáo dục gii nh là to điu kin cho s phát trin hài hòa ca thế h tr s hình thành đy đủ giá tr chc năng sinh sn, vic nâng cao kiến thc về tình dục học. Go dục gii nh không đúng cách có thể nh hưng nghiêm trng đến s hình thành nhiu nét tinh thn ca nhân cách. Nhiu người cho rng, ch giáo dục gii nh cho con khi con bưc vào tui dy thì. Quan niệm đó không phù hợp, bi hàng lot các vn đliên quan đến giáo dc gii nh cn phi đưc tiến hành ngay t tc. Go dục gii nh là một ni dung quan trng của giáo dc trong gia đình, nhà trường hi. Giáo dục gii tính cn có ni dung phù hợp với từng la tui, mc độ hiu biết ca c em. Những ngưi làm công c go dục giới tính (cha m, cán bộ y tế, c nhà sư phm) phi có quan đim thng nht. Các vn đ thuc về giáo dc gii tính phi gn cht với h thống chung của công tác giáo dục đo đc.

2.4.  Một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong gia đình

Gia đình đóng vai trò không thể thay thế trong việc tha mãn nhu cu vt cht và nh cảm cũng n giáo dục nhân cách cho mỗi cá nhân trong xã hội s giúp thúc đy xã hi phát trin c về kinh tế, hi. Go dục ca gia đình là mt bộ phn ca h thng giáo dục quc gia, bên cạnh giáo dc ca n trưng và c t chc xã hội. Để gia đình thực sự trở thành tế bào của xã hội thì những người làm cha, mẹ – những người chủ của gia đình cần quan tâm đến những vấn đề sau:

Nâng cao nhận thc v vai trò ca gia đình đối vi s hình thành nhân cách tr gắn lin với nâng cao trình đ và năng lc giáo dc con cái của các bc cha m

Gia đình là trưng học đu tiên và sut đời ca mi con ngưi, là môi trường giáo dc đu tiên của trẻ. Do đó, môi trường gia đình là nền tảng, là cơ sở để hình thành và phát triển nhân cách trẻ. Để phát huy vai trò của gia đình, của cha m trong s nghiệp giáo dục con cái thì trưc hết phi nhìn nhn đúng đn, đy đ vtrí, vai trò ca gia đình trong giáo dục các con. Giáo dc nhà trưng xã hi, nh hưng của bn bè rt quan trọng không th thiếu được trong quá tnh hi hoá con ngưi. Song, không th thay thế vai trò ca giáo dc gia đình vì 90% nhân ch đa trẻ được hình thành t đến lúc chúng 5 tuổi. Và chỉ khi các bậc cha mẹ nhận thấy được tầm quan trọng của gia đình trong giáo dục con cái thì mới giành nhiều thời gian để quan tâm, dạy bảo các con, tránh thực trạng “khoán trắng” trách nhiệm này cho trường học, người thân, người giúp việc.

Đồng thời, để phát huy được hiệu quả giáo dục trong gia đình thì bố mẹ phải là những người phải có kiến thức, hiểu được tâm lý của các con. Kiến thức ở đây có thể từ kinh nghiệm, có thể học từ sách vở và trong cuộc sống. Dù thế nào cha mẹ cũng phải biết lựa chọn những vấn đề phù hợp với yêu cầu xã hội, phù hợp với hoàn cảnh và tâm lý lứa tuổi, phù hợp với đặc điểm của từng đứa trẻ. Cha mẹ phải cập nhật thông tin, nắm được nhu cầu tâm lý của con mình, có phương pháp giáo dục đối với từng đứa trẻ cho phù hợp.

Bản thân cha mẹ phải là những tấm gương tốt.

Cách hành xử của bố mẹ với nhau, cách cư xử của bố mẹ với con cái và những người xung quanh có ảnh hưởng rất lớn đến sự hình thành nhân cách đứa trẻ. Nếu lúc nhỏ đứa trẻ được học cách hành xử “vô văn hóa”, “vô đạo đức” của bố mẹ thì lớn lên đứa trẻ cũng nhiễm cách cư xử như vậy. Ngược lại, nếu cha mẹ là những tấm gương sáng, mẫu mực thì con cái sẽ là những người có nhân cách tốt, ngoài trừ những đứa trẻ có quá trình giáo dục và tự giáo dục không tốt.

Gia đình phải xây dựng trên cơ sở bình đẳng, tiến bộ

Bình đẳng ở đây thể hiện là mọi thành viên trong gia đình đều có quyền nói lên tiếng nói của mình. Mọi tâm tư nguyện vọng của các cá nhân trong gia đình đều được lắng nghe, chia sẻ, những tâm tư nguyện vọng nào chính đáng phải được đáp ứng cho phù hợp. Muốn có được điều này thì các thành viên trong gia đình phải thực sự tôn trọng nhau, đặc biệt không có sự bất bình đẳng giới. Trẻ em trai và trẻ em gái phải có quyền và nghĩa vụ như nhau, được thụ hưởng mọi giá trị như nhau, cùng nhau được học hành. Những người cha, người mẹ trong gia đình cũng phải được tôn trọng như nhau, lắng nghe và chia sẻ với nhau mọi việc trong cuộc sống.

Đi mới nội dung, phương pháp giáo dục ca gia đình đi vi thế hệ tr

Nội dung go dục phi toàn din bao gồm c đo đc, tri thức, lao động rèn luyn tính t lp cho tr tới giáo dc th cht, giáo dc gii nh. Trong mỗi mt nội dung c thể cũng phi có s thay đổi. Đổi mi nội dung giáo dục đo đc, giáo dục học tp, lao động, rèn luyn nh t lp cho tr, đng thời phi quan tâm đến giáo dc thể cht, thẩm m, giới nh cho thế hệ tr. Phi giáo dục cho trẻ ý thc gi gìn, bo vệ sc khỏe cho bn thân mọi ngưi xung quanh. sc khe tốt thì mới thc hin được vic hc tp, lao động. Giáo dục trcó chế đ ăn ung, hc tập, lao động khoa học, hp lý; phòng chống các t nn xã hội như nghin hút, tiêm chích ma túy, nhng hiu biết nht đnh về quá trình phát trin sinh học của cơ th, s khác biệt gia nhng người khác gii,…Tránh nhng hu quả đáng tiếc xy ra do tr tò mò, thiếu hiu biết như yêu quan h tình dục quá sm dn đến mang thai ngoài ý muốn nh hưng ti sc khỏe, tinh thn tương lai của tr.

Không nuông chiều con một cách thái quá

Ngày nay, thường mỗi gia đình chỉ có 1 – 2 con, lại có điều kiện kinh tế. Do đó nhiều gia đình xem con là những “ông hoàng, bà hoàng”, họ đáp ứng mọi nhu cầu của con cái, nuông chiều, cung phụng con một cách thái quá. Chính điều này các ông bố, bà mẹ đang làm “hại” con mình mà không hay biết. Bởi những đứa trẻ được sinh ra, được giáo dục trong môi trường này thường xem mình là trung tâm bắt người khác phục tùng, có lối sống ích kỉ, xem thường người khác, ghét lao động, ưa hưởng thụ, thiếu sự cảm thông, thiếu kỹ năng sống tự lập… Và một người hội tụ đủ những điều này thì thực sự đang “khiếm khuyết” về mặt nhân cách. Chính vì vậy, các ông bố bà mẹ yêu thương con mình nhưng yêu thế nào cho đúng cách.

  Tăng cường s kết hợp gia gia đình với nhà trưng và các t chc xã hi trong giáo dc nhân cách cho thế hệ tr

Nhà trưng quan tâm nhiu đến dy ch, dy nghề hơn là giáo dục văn hoá ng xử trong quan hệ thy trò, bn bè, tình yêu,... Cha m t dưng như phó mc vic dạy d con cái cho nhà trưng, chỉ quan m đến đời sng vt cht cho con i. Các t chc xã hội đã có nhiu phong trào cho tr hot động nhưng còn nghèo nàn, chưa thu hút được đông đo tr tham gia. Điu này nh hưng không nh đến cht lưng giáo dc thế hệ tr. Mi thiết chế này lại có nhng ưu nhưc điểm khác nhau trong quá trình go dc tr, vic phối hợp s giúp các thiết chế b sung, hỗ tr cho nhau để hiu quả giáo dục tr tốt hơn. Sự thành công trong giáo dục chỉ có được khi tt c các lực lưng (gia đình, nhà tờng, xã hi) thống nht vi nhau về mục tiêu, nội dung go dục, tt cả vì thế h tương lai đt nưc.

3. Kết luận

Gia đình là một thiết chế xã hội đặc thù, vừa chịu sự tác động mạnh mẽ, liên tục của các chuyển biến xã hội, vừa là động lực thúc đẩy xã hội. Gia đình có vai trò to lớn trong việc giáo dục nhân cách cho con người, xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc là cơ sở để xây dựng xã hội tốt đẹp. Như Bác Hồ đã từng nói: “hạt nhân của xã hội là gia đình. Chính vì muốn xây dựng xã hội mà phải chú ý hạt nhân cho tốt”.  Và giáo dục trong gia đình là bước đầu tiên và rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người. Cách giáo dục và nuôi dưỡng đúng đắn chính là nền tảng hạnh phúc cho mỗi gia đình và ổn định lâu dài cho xã hội.

Giáo dục gia đình luôn giữ một vị trí quan trọng trong việc phát triển nhân cách trẻ. Vì vậy, người làm cha mẹ cần được trang bị nhiều hơn những kiến thức về giáo dục gia đình như chăm sóc, nuôi dạy con cái một cách khoa học, biết kỹ năng tư vấn, trò chuyện với con. Đồng thời cần phải tuyên truyền để nâng cao nhận thức về vị trí, giáo dục gia đình, từ đó có chính sách củng cố, tăng cường sức mạnh cho gia đình, phát huy vai trò của gia đình trong quá trình phát triển đất nước, tạo điều kiện thuận lợi cho gia đình thực hiện tốt các chức năng cơ bản là việc làm hết sức cần thiết và đúng đắn.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.    Lê Ngọc Hùng (2006),  Xã hội học giáo học, Nxb Lý luận Chính trị, Hà Nội,

2.    Bùi Gia Thịnh (1999), Xã hội hóa công tác giáo dục – nhận thức và hành động, Viện khoa học giáo dục xuất bản,

3.    Trần Thị Kim Xuyến (2002), Gia đình và những vấn đề của gia đình hiện đại, Nxb Thống kê

                                                                                                                                     Nguyễn Thị Nga

 

 
Tổng quan