Tạo dựng thói quen đọc sách và nâng cao kỹ năng đọc cho sinh viên
09/01/2019 08:06   nguyenhoaivan    20 lần

Tạo dựng thói quen đọc sách và nâng cao kỹ năng đọc cho sinh viên

Tóm tắt

V. Ra - xi - lep - xcai (Nga) đã nói: “Sách là người bạn chân tình và sáng suốt. Nó chỉ cho bạn con đường đúng đắn, nó giữ cho bạn khỏi bị lầm lạc. Có sách bên mình thì cả trong thời thơ ấu, cả giữa lúc thanh xuân và cả khi đã về già, bạn không thấy mình cô độc, bạn thấy mình mạnh mẽ”. Vâng! sách luôn là người bạn tin cậy, đồng hành cùng ta trên hành trình kiếm tìm chân lý, là con thuyền đưa ta đến bến bờ tri thức của nhân loại, là ngọn đuốc để con người luôn hướng tới những điều tốt đẹp, sống biết yêu thương, sẻ chia và hy vọng. Đặc biệt đối với sinh viên - lực lượng tri thức, rường cột tương lai của nước nhà nên việc tạo dựng thói quen đọc sách và nâng cao kỹ năng đọc là vô cùng quan trọng.

Từ khóa: Thói quen đọc, kỹ năng đọc, sinh viên

1. Đặt vấn đề

Đúng như Rene Descartes đã từng nói “Đọc sách hay cũng như trò chuyện với các bộ óc tuyệt vời nhất của những thế kỷ đã trôi qua” nên nhiều quốc gia trên thế giới luôn quan tâm và xây dựng được một nền văn hóa đọc phát triển rất đáng ngưỡng mộ tiêu biểu như: Israel - Quê hương của người Do Thái - dân tộc nổi tiếng với chỉ số IQ trung bình 110, nơi đã sản sinh cho thế giới những thiên tài như Albert Einstein, Karl Marx, Johann Strauss, James Rothman… là đất nước nổi tiếng bởi niềm đam mê đọc sách với hai chỉ số về sách cao nhất thế giới là số lượng sách xuất bản theo đầu người cao nhất thế giới và số người trẻ đọc sách cao nhất thế giới. Bởi từ ngàn xưa người Do Thái đã xem tri thức là loại vốn đặc biệt vì có thể sinh ra vốn và của cải, lại không bị cướp đoạt. Và để tạo cho các con tình yêu với sách, các bà mẹ Do Thái đã gieo cho con tiềm thức về sự “ngọt ngào” của sách bằng cách nhỏ vài giọt mật lên những trang sách và cho trẻ liếm khi con còn ẵm ngửa. Hay Nhật Bản, đất nước mặt trời mọc được cả thế giới nể phục bởi tinh thần tự lực tự cường, từ một quốc gia “tay trắng” sau thế chiến thứ II đã vươn lên trở thành một trong những cường quốc thế giới cũng là nước có số sách đọc trung bình của một người trong năm cao nhất thế giới là 20 cuốn sách/năm.

Nhưng ở Việt Nam, theo thống kê mới đây cho biết người Việt hoàn toàn không đọc sách chiếm 24%, thỉnh thoảng mới đọc chiếm 44%, người đọc thường xuyên 30%, bạn đọc thư viện chỉ chiếm 8 - 10% dân số và hiện tại trung bình mỗi người đọc 4 cuốn sách/năm.

Vậy do đâu người Việt lại lười đọc sách? Đó là do cách giáo dục từ gia đình, do cách dạy, cách học ở trường và cả sự yếu kém bởi truyền thông, chúng ta chưa bao giờ cố gắng hết mình để tạo nên một xã hội thích đọc sách.

Nhưng đọc sách không bao giờ là muộn, các bạn sinh viên hãy tạo cho mình thói quen đọc sách, hãy dành tình yêu cho sách nhiều hơn và không ngừng trau dồi kỹ năng đọc từ hôm nay để có thể vươn tới tầm cao tri thức, gieo yêu thương từ tâm hồn.

2. Nội dung

2.1. Tạo thói quen đọc sách

Bắt đầu bạn hãy đọc những gì mình thích

Có câu danh ngôn “Cần phải nhớ rằng đôi khi chỉ vì lựa chọn một cuốn sách không đạt mà một độc giả mới đọc sách không bao giờ thích đọc nữa. Vì vậy cần đặc biệt lưu ý và cẩn thận với bước đi ban đầu của những người mới đọc sách”. Bắt đầu bạn hãy đọc những gì mình thích, những cuốn sách bạn cho là thú vị, hấp dẫn hãy xem đọc sách là một sự thưởng thức để thấy thoải mái và thư giãn. Sau khi đã luyện được thói quen đọc sách và thấy đọc sách rất thú vị, bạn hãy mở rộng thể loại sách mình đọc, không chỉ đọc những cuốn sách mình thích mà cả những cuốn mình cần, không chỉ những cuốn dễ mà ngay cả những cuốn khó. Và giờ chắc chắn bạn thấy rằng những cuốn sách mà bạn cho là không thú vị, là khô khan cũng không làm khó bạn và biết đâu bạn nhận ra rằng những cái hay lại thường nằm trong những cuốn sách khó đọc. Và dần dần bạn sẽ xem việc đọc sách là phần tất yếu của cuộc sống như một thói quen sinh hoạt hàng ngày.

Hãy nhìn ra mục đích của việc đọc

Nhiều bạn bắt đầu không phải xuất phát từ tình yêu với sách thì các bạn phải chỉ ra được đọc sách phục vụ mục đích gì cho bản thân. Bạn có muốn kết quả học tập tốt hơn? bạn có muốn sau khi ra trường hành trang trên vai bạn là kiến thức để làm vừa mắt nhà tuyển dụng? bạn có muốn được nhìn nhận là người hiểu biết và thông minh? Bạn có muốn thay đổi điều gì đó ở bản thân nhưng lại không có can đảm? Để có được những điều này bạn hãy đọc sách đi! Nhưng đừng quên vận dụng các kiến thức bạn có được từ sách vào cuộc sống, bạn sẽ thấy sách thật tuyệt vời.

Hãy đặt ra mục tiêu thời gian cho việc đọc sách trong ngày, tuần, tháng và kiên trì thực hiện

Ban đầu bạn có thể đặt ra thời gian ngắn là 10 - 20 phút hay 10 - 15 trang mỗi ngày và sau đó nâng dần thời gian dành cho việc đọc. Việc đặt ra mục tiêu bạn sẽ có động lực để thực hiện, bạn sẽ tận dụng mọi thời gian rảnh mình có để hoàn thành nó và như thế chỉ trong một thời gian sách sẽ là người bạn thân thiết nhất của mọi người.

Thường xuyên mang sách theo bên mình

Lâm Ngữ Đường có câu danh ngôn: “Không cần phải có thời điểm và địa điểm đúng để đọc sách. Khi tâm trạng muốn đọc tới ta có thể đọc ở bất cứ đâu” vì vậy bạn hãy thường xuyên mang sách bên mình, bạn có thể tận dụng được từng phút thời gian vàng ngọc để đọc chúng. Và nhờ điều này, Nhật Bản là một trong những quốc gia đọc nhiều sách nhất trên thế giới, họ đã xây dựng được nét đẹp văn hóa đọc ở mọi nơi từ bến chờ xe bus, phòng chờ máy bay, trên tàu điện ngầm…

Hãy “kết bạn” thân thiết với thư viện

Mua được một cuốn sách hay để đọc là một điều hạnh phúc bởi bạn sẽ là chủ sở hữu, có thể bày trên giá của mình. Nhưng không phải lúc nào bạn cũng dành được một khoản tiền để mua vì vậy để có sách đọc miễn phí thì làm bạn với thư viện là giải pháp tuyệt vời. Mặt khác tới thư viện, bạn có thể tìm được những cuốn sách mà trên thị trường không còn bán.

Hãy cắt giảm thời gian dành cho Internet

Các bạn vẫn thường kêu ca mình không có thời gian để đọc sách nhưng thực tế lại dành rất rất nhiều thời gian cho internet để lướt web, xem phim, chơi game, tám chuyện facebook, zalo… Vì vậy từ hôm nay các bạn hãy cố gắng cắt giảm thời gian dành cho Internet và thay vào đó chúng ta hãy đọc thêm ít trang sách mỗi ngày.

Hãy lưu vào cuốn sổ tay của mình những cuốn sách bạn cần đọc

Có những cuốn sách hay bạn được thầy cô, bạn bè giới thiệu hay tổng hợp các cuốn sách bán chạy nhất của các nhà kinh doanh trên trang web nhưng chúng ta chưa có điều kiện để mua hay tới thư viện ngay thì bạn hãy lưu tên chúng vào cuốn sổ nhỏ của mình để nhắc nhở bản thân.

Hãy trao đổi, thảo luận những cuốn sách các bạn đọc với bạn bè, thầy cô

Khi chia sẻ, trao đổi với ai đấy về những cuốn sách mà các bạn mới đọc, chắc chắn các bạn sẽ nhận thêm rất nhiều điều thú vị. Các bạn như được đọc lại một cuốn sách hay, là cách để các bạn tổng hợp lại các vấn đề mà bạn hiểu được, làm tăng trí nhớ và đây là cơ hội để bạn hiểu các vấn đề một cách trọn vẹn hơn. Hay đơn giản nó sẽ làm cho cuộc nói chuyện của các bạn sôi nổi hơn, thú vị hơn. Mặt khác bạn sẽ có thêm thông tin về những cuốn sách hay đang chờ đón mình.

Đa dạng các thể loại sách

Nếu bạn chỉ đọc một loại sách có thể bạn cảm thấy nhàm chán hay làm bão hòa nhu cầu đọc của bản thân vì vậy hãy tìm tới nhiều loại sách vừa tránh được sự nhàm chán lại bổ sung được kiến thức, thông tin.

2.2.  Nâng cao kỹ năng, hiệu quả đọc sách

Bạn tạo cho mình thói quen đọc sách hàng ngày là điều tuyệt vời nhưng làm thế nào để nâng cao kỹ năng, hiệu quả đọc sách cũng vô cùng quan trọng và đây là một số phương pháp đọc hiệu quả.

Phân loại tài liệu đọc

Bêcơn có câu danh ngôn: “Có một số sách chỉ nên nếm qua, có một số nên nuốt và có vài quyển nên nhai và tiêu hóa”. Để thực hiện điều này nhằm nâng cao kỹ năng, hiệu quạ đọc, công việc đầu tiên của các bạn là xác định mục đích đọc của mình để phân loại tài liệu. Bạn đọc để giải trí? Để có thêm thông tin, tri thức? Để ứng dụng? Để phục vụ học tập hay nghiên cứu? Xác định được mục đích đọc sẽ giúp bạn lựa chọn được tài liệu phù hợp, bạn biết đọc cuốn nào? Đọc mục nào? Và đọc như thế nào? Đọc nhanh, đọc chậm, đọc nông hay sâu?

Tăng phạm vi đọc của mắt

Mắt chúng ta có tốc độ xử lý rất nhanh nhưng có nhiều độc giả lại không phát hiện ra nên để mắt đọc từng chữ một trên trang sách là vô cùng lãng phí. Và để tăng khả năng “lia đi” và khả năng tập trung của mắt, khi đọc bạn nên sử dụng ngón tay hay một cái bút làm “vật dẫn đường”, đảm bảo bạn sẽ đọc nhanh hơn rất nhiều. Và tất nhiên khi đọc, chúng ta chỉ đọc bằng mắt mà không phát âm thành tiếng để nâng tốc độ đọc.

Hãy đọc tóm tắt, lời mở đầu, mục lục trước khi đọc chi tiết

Đây là công việc quan trọng ngay từ khâu chọn sách, nó giúp bạn trả lời cuốn sách này đáp ứng mục đích nào của các bạn: học tập, nâng cao sự hiểu biết, kỹ năng sống hay giải trí… nó phù hợp với sở thích của bạn hay không? Và khi lựa chọn để đọc thì việc đọc qua nội dung ở phần tóm tắt đã giúp bạn nắm bắt được cái cốt, cái hồn của cuốn sách, điều này giúp các bạn đọc nhanh hơn, dễ hiểu vấn đề hơn.

Tập trung cao độ khi đọc

Cũng giống như việc học bài, nghe giảng trên lớp, các bạn tập trung cao độ cho việc học thì hiệu quả mang lại mới cao. Vì vậy khi đọc sách các bạn cần gạt bỏ các yếu tố gây sao nhãng việc đọc và nghiền ngẫm từng trang sách với sự tập trung cao nhất, điều này giúp chúng ta lĩnh hội được thông tin, tri thức nhanh hơn, tiếp nhận cảm xúc tốt hơn, tiết kiệm thời gian đọc hơn.

Đọc, viết và áp dụng

Đọc nhưng cần phải tư duy, Albert Einstein từng nói: “Người đọc sách quá nhiều và dùng tới bộ óc quá ít sẽ rơi vào thói quen suy nghĩ lười biếng” vì vậy bạn cần tư duy tích cực khi đọc. Bạn phải rút ra được điều gì từ nội dung cuốn sách, bạn có thêm kiến thức gì? kinh nghiệm gì cho bản thân? Và hãy tận dụng mọi cơ hội để ứng dụng những nguyên tắc, kiến thức chúng ta đọc được từ những trang sách vào cuộc sống, công việc hay đơn giản là áp dụng để “thanh lọc” tâm hồn. Đọc phải đi liền với áp dụng thì mới phát huy được hiệu quả của việc đọc và giúp chúng ta nhớ được lâu.

Đồng thời khi đọc bạn hãy chuẩn bị một cuốn sổ nhỏ ghi lại những vấn đề mình chưa hiểu rõ, những vấn đề mình muốn tìm hiểu sâu hơn để đọc lại hoặc tìm kiếm nơi cuốn sách khác. Hay ghi lại những điều quan trọng, những câu danh ngôn, triết lý, những câu văn bạn thấy hay và tâm đắc. Đồng thời hãy viết lại cảm xúc của bản thân mà bạn dành cho cuốn sách hoặc cho một nhân vật mà bạn yêu thích bởi khi kết thúc một cuốn sách hay ta có cảm giác như mới chia tay một người bạn. Đây là cách rất hiệu quả để bạn trau dồi vốn ngôn ngữ của mình và cũng rất tiện ích khi bạn cần xem lại những điều quan trọng. Đồng thời hãy nhớ rằng trong quá trình đọc đừng ngăn bộ não chúng ta tưởng tưởng, bạn sẽ thấy thú vị hơn rất nhiều. Và có thể chính điều này mà nhiều người đều cho rằng thích đọc sách hơn là xem phim được chuyển thể từ chính tác phẩm đó.

Đọc lại nếu cần thiết

Đối với những cuốn sách hay nhưng khó đọc bạn hãy đọc lại để chiêm nghiệm, để nắm bắt được trọn vẹn giá trị, thông điệp chuyển tải của cuốn sách và biết đâu bạn lại thấy câu nói của Ê.pha - gơ rất đúng “Đọc sách thật là thú vị, đọc lại một cuốn sách đôi khi còn thú vị hơn”. Và khi đọc những cuốn sách như thế bạn hãy chuẩn bị thêm một bút màu để đánh dấu những vấn đề quan trọng, điều này giúp bạn nhanh chóng tìm thấy điểm cần quan tâm một cách dễ dàng hơn.

3. Kết luận

Trên đây là một số nguyên tắc nhằm tạo dựng thói quen đọc sách cũng như nâng cao kỹ năng, hiệu quả đọc. Và hy vọng từ hôm nay các bạn sẽ dành ra một khoảng thời gian để đọc mỗi ngày và sẽ biến việc đọc thành thói quen, thành niềm yêu thích. Bởi việc đọc không chỉ cần cho trí tuệ mà còn cần cho cả tâm hồn như Aldous Huxley từng nói: “Người biết đọc nắm trong tay sức mạnh để khuếch đại bản thân, để nhân lên những cách mình tồn tại, để lấp đầy cuộc đời mình một cách đáng kể và thú vị”. Và Mark Twain cũng có câu nói nổi tiếng: “Một người không đọc sách chẳng hơn gì kẻ không biết đọc” vì vậy từ hôm nay các bạn hãy cố gắng để mình là người biết đọc thực sự, để không phải giật mình hay chạnh lòng xấu hổ khi nghe câu nói trên.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1.     Vũ Ngọc Am (2009), “Về phương pháp đọc sách và tìm kiếm tư liệu”, Tạp chí Tuyên giáo (9), tr. 54-57 

2.     Lê Thị Thúy Hiền (2011), “Thực trạng văn hóa đọc của sinh viên chuyên ngành Thư viện – Thông tin trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Tạp chí Thư viện Việt Nam (5), tr. 53-56     

3.     Thu Vân (2012), “Giới trẻ đọc sách như thế nào?”, Báo Lao động, (91), tr. 5    

                                                                                                                                                                                                       Nguyễn Thị Nga

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

    
Hiện có: 47   Khách