Ngày 20/11 hằng năm không chỉ là dịp tôn vinh những người làm công tác giáo dục mà còn là thời điểm để xã hội nhìn nhận sâu sắc hơn về vai trò, trách nhiệm và những đóng góp của đội ngũ nhà giáo đối với sự nghiệp phát triển con người và đất nước. Trải qua 44 năm kể từ khi ngày 20/11 chính thức được chọn là Ngày Nhà giáo Việt Nam, những giá trị tốt đẹp của nghề giáo vẫn tiếp tục được gìn giữ, bồi đắp và lan tỏa qua từng thế hệ nhà giáo, từng thế hệ người học.
Tôn sư trọng đạo - truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
Tôn sư trọng đạo là truyền thống văn hóa tốt đẹp đã được hun đúc qua nhiều thế hệ người Việt Nam. Trong quan niệm của dân tộc, người thầy không chỉ là người truyền dạy kiến thức mà còn góp phần hình thành nhân cách, bồi dưỡng phẩm chất đạo đức, phát triển tư duy và định hướng giá trị sống cho người học. Sự kính trọng dành cho người thầy vì thế không chỉ xuất phát từ tri thức được truyền đạt mà còn từ những giá trị sống, những bài học và sự tận tâm mà người thầy trao gửi cho các thế hệ người học.
Ngày 20/11 có nguồn gốc từ hoạt động của phong trào giáo giới quốc tế (Liên hiệp Quốc tế các Công đoàn Giáo dục - FISE). Tại Việt Nam, ngày 20/11 được tổ chức lần đầu tiên vào năm 1958 với tên gọi Ngày Quốc tế Hiến chương các nhà giáo. Sau khi đất nước thống nhất, nhằm thể hiện sự quan tâm của Đảng và Nhà nước đối với đội ngũ nhà giáo, đồng thời phát huy truyền thống “tôn sư trọng đạo” của dân tộc, ngày 26/9/1982, Hội đồng Bộ trưởng đã ban hành Quyết định số 167-HĐBT, chính thức lấy ngày 20/11 hằng năm là Ngày Nhà giáo Việt Nam.
Từ đó đến nay, ngày 20/11 đã trở thành ngày có ý nghĩa sâu sắc đối với ngành Giáo dục và toàn xã hội. Đây là dịp để các thế hệ người học bày tỏ lòng biết ơn đối với thầy cô; để những người làm công tác giáo dục nhìn lại chặng đường cống hiến, nhận thức rõ hơn về vinh dự và trách nhiệm của nghề nghiệp; đồng thời để xã hội thêm trân trọng những đóng góp của đội ngũ nhà giáo đối với sự nghiệp đào tạo và phát triển nguồn nhân lực.
44 năm là một chặng đường đủ dài để khẳng định sức sống của một truyền thống tốt đẹp. Qua mỗi thời kỳ, dù điều kiện và phương thức giáo dục có nhiều thay đổi, giá trị cốt lõi của nghề giáo vẫn luôn được gìn giữ: trách nhiệm với người học, tâm huyết với chuyên môn và sự tận tụy đối với sự nghiệp giáo dục.
Người thầy trong sứ mệnh đào tạo và phát triển tri thức ở bậc đại học
Trong giáo dục đại học, người thầy không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn giữ vai trò khơi mở tư duy, định hướng học thuật và khuyến khích người học chủ động khám phá, sáng tạo. Thông qua mỗi bài giảng, hoạt động hướng dẫn và trao đổi học thuật, giảng viên góp phần hình thành tư duy độc lập, năng lực chuyên môn và bản lĩnh nghề nghiệp cho sinh viên.
Sứ mệnh của người giảng viên đại học còn gắn liền với hoạt động nghiên cứu khoa học, phát triển tri thức và phục vụ cộng đồng. Việc cập nhật những thành tựu khoa học, đưa kết quả nghiên cứu vào giảng dạy, kết nối kiến thức với thực tiễn không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà còn thúc đẩy sự phát triển của các lĩnh vực chuyên môn và xã hội.
Trong bối cảnh chuyển đổi số, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo và những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động đang đặt ra yêu cầu mới đối với giáo dục đại học. Giảng viên cần không ngừng đổi mới tư duy, nâng cao năng lực chuyên môn, làm chủ công nghệ và thích ứng với các phương thức đào tạo hiện đại. Quan trọng hơn, người thầy phải giúp người học hình thành năng lực tự học, tư duy phản biện và khả năng vận dụng tri thức một cách sáng tạo, có trách nhiệm.
Dù phương thức tiếp cận tri thức có thay đổi, vai trò định hướng, truyền cảm hứng và dẫn dắt người học của người thầy vẫn luôn có ý nghĩa đặc biệt. Đó không chỉ là sứ mệnh đào tạo nguồn nhân lực mà còn là trách nhiệm góp phần kiến tạo những thế hệ có tri thức, năng lực và khát vọng đóng góp cho xã hội.
Những đóng góp bền bỉ làm nên chất lượng giáo dục đại học
Chất lượng đào tạo và uy tín của một cơ sở giáo dục đại học được tạo nên từ nhiều yếu tố, trong đó có sự đóng góp bền bỉ của đội ngũ nhà giáo. Đằng sau mỗi chương trình đào tạo được hoàn thiện, mỗi công trình nghiên cứu được công bố, mỗi hoạt động học thuật được triển khai và mỗi thế hệ sinh viên trưởng thành là quá trình lao động nghiêm túc, trách nhiệm và tâm huyết của những người làm công tác giáo dục.
Có những đóng góp được ghi nhận bằng các công trình khoa học, sáng kiến chuyên môn hay thành tích đào tạo; nhưng cũng có những cống hiến âm thầm trong từng giờ giảng, sự kiên trì hướng dẫn sinh viên nghiên cứu, những trao đổi chuyên môn hay sự quan tâm, hỗ trợ người học khi gặp khó khăn. Chính sự tận tâm trong những công việc thường ngày ấy góp phần tạo nên môi trường giáo dục nhân văn, nơi người học được tôn trọng, khuyến khích phát triển và có cơ hội phát huy năng lực của mình.
Những đóng góp của nhà giáo vì thế không chỉ được nhìn nhận qua thành tích cá nhân mà còn qua giá trị mang lại cho người học, sự phát triển của cơ sở giáo dục và những tác động tích cực đối với cộng đồng. Sự trân trọng dành cho nghề giáo không chỉ thể hiện trong những dịp kỷ niệm mà còn cần được nuôi dưỡng bằng sự ghi nhận xứng đáng, môi trường làm việc tích cực và những điều kiện thuận lợi để đội ngũ nhà giáo tiếp tục phát huy năng lực, tâm huyết và trách nhiệm nghề nghiệp.
Tiếp nối truyền thống, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục đại học
Trong bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế và sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động, giáo dục đại học đứng trước yêu cầu ngày càng cao về chất lượng đào tạo, năng lực nghiên cứu và đổi mới sáng tạo. Điều đó đòi hỏi các cơ sở giáo dục đại học và đội ngũ giảng viên không ngừng nâng cao năng lực chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy và chủ động thích ứng với những xu hướng giáo dục mới.
Giáo dục đại học không chỉ hướng đến trang bị kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp mà còn đào tạo những người học có tư duy độc lập, năng lực sáng tạo, khả năng tự học và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng. Trong hành trình đó, giảng viên giữ vai trò quan trọng trong việc kết nối tri thức với thực tiễn, khơi dậy tiềm năng và tạo nền tảng để người học phát triển lâu dài.
Tiếp nối truyền thống nghề giáo cũng chính là không ngừng hoàn thiện bản thân, giữ vững đạo đức nghề nghiệp, nâng cao chất lượng chuyên môn và chủ động đổi mới để đáp ứng yêu cầu phát triển của giáo dục. Đồng thời, mỗi cơ sở giáo dục đại học cần xây dựng môi trường học thuật tích cực, tạo điều kiện để đội ngũ nhà giáo phát huy năng lực, đóng góp vào hoạt động đào tạo, nghiên cứu khoa học và phục vụ cộng đồng.
Kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam là dịp để trân trọng những đóng góp của các thế hệ nhà giáo, đồng thời khẳng định trách nhiệm tiếp nối những giá trị tốt đẹp của nghề giáo trong giai đoạn mới.
Giá trị của nghề giáo không chỉ nằm ở những tri thức được truyền trao mà còn được khẳng định qua những thế hệ người học trưởng thành, những thành tựu học thuật và những đóng góp thiết thực cho xã hội. Đó chính là nền tảng để sứ mệnh giáo dục tiếp tục được kế thừa và phát triển qua các thế hệ.
Chùm ảnh về hoạt động dạy, học tại Trường Đại học Khánh Hòa:
Tin bài: Hồng Cẩm - P CTSV và TT