Trong những năm gần đây, sự phối hợp giữa các cơ sở giáo dục đại học và các viện nghiên cứu chuyên ngành ngày càng trở thành động lực quan trọng để nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu khoa học. Một ví dụ tiêu biểu cho mô hình này là mối quan hệ hợp tác chiến lược giữa Trường Đại học Khánh Hòa (UKH) và Viện Toán học Việt Nam (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam).
Ngày 22 tháng 8 năm 2024, Trường Đại học Khánh Hòa và Viện Toán học đã chính thức ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU). Buổi lễ có sự tham dự của TS. Phan Phiến – Hiệu trưởng UKH và GS. TSKH. Đoàn Thái Sơn – Viện trưởng Viện Toán học – cùng lãnh đạo các đơn vị trực thuộc. Thỏa thuận hướng tới triển khai các hoạt động hợp tác nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và phát triển nguồn nhân lực toán học, đáp ứng nhu cầu phát triển của khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Định hướng này cũng phù hợp với chiến lược phát triển toán học của Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo toán học quốc tế – trung tâm dạng 2 được UNESCO bảo trợ, trực thuộc Viện Toán học. Hai bên thống nhất phối hợp trong giảng dạy, xây dựng chương trình đào tạo, tổ chức các hội nghị khoa học quốc tế và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ trẻ.
Ảnh: Trường Đại học Khánh Hòa và Viện Toán học ký MOU – 8/2024
Ngay sau khi ký kết, hai đơn vị đã khẩn trương cụ thể hóa các nội dung hợp tác thông qua các kế hoạch hành động chi tiết. Quá trình triển khai được thực hiện trên cơ sở sự phối hợp chặt chẽ giữa Phòng Khoa học Công nghệ và Hợp tác Đối ngoại của UKH với các phòng ban chuyên môn của Viện Toán học. UKH chịu trách nhiệm bảo đảm cơ sở vật chất, nhân lực tổ chức và hỗ trợ kinh phí cho các hoạt động phối hợp. Trong khi đó, Viện Toán học đóng vai trò chủ đạo về chuyên môn, kết nối các chuyên gia quốc tế và giới thiệu cán bộ tham gia giảng dạy tại trường.
Kết quả hợp tác từ tháng 8/2024 – nay
Về đào tạo đại học và thạc sĩ: Viện Toán học đã cử nhiều chuyên gia tham gia hướng dẫn nghiên cứu, định hướng chủ đề cho sinh viên và học viên cao học ngành Toán của UKH. Đặc biệt, các học viên cao học khóa 1 của UKH đã có cơ hội tham gia trực tiếp vào các hội nghị chuyên đề chuyên sâu, tiếp xúc với các bài toán thời sự.
Về tổ chức hội nghị, hội thảo quốc tế: Hai đơn vị đã phối hợp đồng tổ chức thành công nhiều sự kiện khoa học lớn tại Nha Trang. Hội thảo Quốc tế “Toán học Miền Trung – Tây Nguyên lần thứ 5” (tháng 8/2024) thu hút khoảng 200 đại biểu với 30 báo cáo khoa học. Hội thảo khoa học quốc tế về “Hình học đại số - Số học” (tháng 6/2025) có 21 báo cáo từ các nhà khoa học đến từ 9 quốc gia và vùng lãnh thổ. Sự kiện này được đánh giá là rất chuyên nghiệp và đạt chất lượng nội dung cao. Ngoài ra, Hội nghị chuyên đề “Một số vấn đề trong Hình học số học” diễn ra từ ngày 16 - 22 tháng 3 năm 2026.
Ảnh: Hội thảo Quốc tế “Toán học Miền Trung – Tây Nguyên lần thứ 5 năm 2024”
Ảnh: Hội thảo khoa học quốc tế về “Hình học đại số - Số học” – 6/2025
Hội nghị chuyên đề “Một số vấn đề trong Hình học số học”, ngày 16 -22/3/2026
Về nghiên cứu khoa học: Các hoạt động trao đổi học thuật diễn ra định kỳ, tập trung vào các lĩnh vực mũi nhọn như Đại số giao hoán, Hình học số học. Kinh phí triển khai thường được lồng ghép từ các đề tài nghiên cứu cơ bản do các giáo sư đầu ngành của Viện Toán học làm chủ nhiệm.
Thúc đẩy hợp tác và định hướng thời gian tới
Để làm sâu sắc hơn mối quan hệ hợp tác, Viện Toán học cử GS. TSKH. Ngô Việt Trung – một nhà đại số học hàng đầu thế giới, người từng đạt Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2022, trực tiếp tham gia giảng dạy cho chương trình thạc sĩ toán học tại UKH. Đây là một bước đi quan trọng giúp học viên tiếp cận với tư duy toán học đỉnh cao ngay tại tỉnh Khánh Hòa.
GS. TSKH. Ngô Việt Trung là một trong những gương mặt tiêu biểu của giới toán học Việt Nam, được thừa nhận là nhà toán học xuất sắc với những thành tựu nghiên cứu ngang tầm quốc tế. Những thành tựu khoa học và giải thưởng danh giá:
Giải thưởng Tạ Quang Bửu năm 2022: Ông được vinh danh nhờ công trình nghiên cứu về hàm độ sâu của lũy thừa lý tưởng. Đây là lần đầu tiên một công trình toán học thực hiện hoàn toàn tại Việt Nam được đăng trên tạp chí Inventiones Mathematicae – một trong ba tạp chí toán học uy tín nhất thế giới.
Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới thứ ba (TWAS): Năm 2000, ông được bầu làm viện sĩ TWAS, là người Việt Nam thứ 7 nhận được vinh dự này nhờ những đóng góp đáng khâm phục trong lĩnh vực đại số giao hoán hiện đại.
Giải thưởng Nhân tài Đất Việt năm 2009: Ông là một trong những nhà khoa học đầu tiên nhận giải thưởng này và đã dành toàn bộ tiền thưởng để hỗ trợ học sinh nghèo tại quê nhà Quảng Nam.
Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Công nghệ năm 2016 với cụm công trình: “Các bất biến và cấu trúc của vành địa phương và vành phân bậc”. Tác giả, đồng tác giả: GS. TSKH. Ngô Việt Trung, GS. TSKH. Nguyễn Tự Cường, GS. TSKH. Lê Tuấn Hoa.
Về uy tín chuyên môn và vai trò lãnh đạo, GS. TSKH. Ngô Việt Trung từng giữ chức Viện trưởng Viện Toán học (2007–2013) và Chủ tịch Hội Toán học Việt Nam (2018–2023). Ông cũng đảm nhiệm vai trò Phó Chủ tịch Hội đồng Khoa học Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM).
Về công bố quốc tế, ông đã công bố gần 100 công trình khoa học trên các tạp chí quốc tế uy tín, với hơn 600 lượt trích dẫn từ các nhà khoa học toàn cầu.
Trong hoạt động học thuật và biên tập khoa học, ông có 16 năm liên tục giữ chức Tổng Biên tập tạp chí Acta Mathematica Vietnamica, đóng góp lớn vào việc nâng cao chất lượng tạp chí toán học trong nước theo chuẩn quốc tế.
GS. TSKH. Ngô Việt Trung cũng là người có công lớn trong việc xây dựng và phát triển nhóm nghiên cứu về Đại số giao hoán tại Viện Toán học, đưa lĩnh vực này của Việt Nam đạt được nhiều thành tựu ở tầm quốc tế. Cuộc đời ông còn là một tấm gương về nghị lực phi thường khi vượt qua căn bệnh bại liệt từ năm 3 tuổi để theo đuổi đam mê khoa học. Sự nghiệp của ông gắn liền với sự hỗ trợ của cố Giáo sư Tạ Quang Bửu, người đã phát hiện ra tài năng của ông từ kỳ thi học sinh giỏi toán toàn miền Bắc năm 1969 và trực tiếp can thiệp để ông được đi du học tại Đức bất chấp các rào cản về sức khỏe. Ông được các đồng nghiệp nể trọng không chỉ bởi tài năng mà còn bởi tính cách thẳng thắn, kiên quyết đặt tiêu chuẩn khoa học lên hàng đầu.
Ảnh: GS. TSKH. Ngô Việt Trung tham dự Hội nghị chuyên đề “Một số vấn đề trong Hình học số học”, và giảng dạy lớp Cao học Toán K1 tháng 3/2026
Từ những nền tảng học thuật và uy tín khoa học đó, sự tham gia giảng dạy của GS. TSKH. Ngô Việt Trung tại chương trình thạc sĩ Toán học của UKH được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đồng thời mở ra nhiều triển vọng hợp tác nghiên cứu giữa Trường Đại học Khánh Hòa và Viện Toán học trong thời gian tới. Trên cơ sở đó, hai đơn vị tiếp tục định hướng triển khai nhiều hoạt động hợp tác học thuật quan trọng trong giai đoạn tiếp theo, bao gồm:
Tiếp tục triển khai các hội thảo chuyên sâu trong các chuỗi hội thảo quốc tế của Trung tâm Nghiên cứu và Đào tạo toán học quốc tế như “Hội thảo chung Nhật Bản – Việt Nam lần thứ 12 về Đại số giao hoán” (tháng 9/2026); triển khai hiệu quả nhiệm vụ đột phá là thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Toán học khu vực Miền Trung – Tây Nguyên đặt tại Trường Đại học Khánh Hòa; duy trì mục tiêu tổ chức ít nhất 01 hội thảo khoa học và 01 lớp học ngắn hạn trình độ sau đại học mỗi năm; đẩy mạnh chương trình trao đổi cán bộ, gửi giảng viên UKH tới thực tập và tham gia đào tạo tại Viện Toán học nhằm nâng cao trình độ chuyên môn.
Sự hợp tác hiệu quả này không chỉ khẳng định uy tín của Trường Đại học Khánh Hòa mà còn góp phần quan trọng thúc đẩy hoạt động nghiên cứu và đào tạo toán học trình độ cao tại khu vực.
Việc triển khai Biên bản ghi nhớ hợp tác giữa Trường Đại học Khánh Hòa và Viện Toán học từ năm 2024 đến nay đã mang lại những kết quả thực chất và ấn tượng. Mối quan hệ này không chỉ dừng lại ở các văn bản ký kết mà đã được cụ thể hóa bằng các hoạt động đào tạo thạc sĩ, nghiên cứu khoa học và tổ chức thành công nhiều hội thảo quốc tế uy tín.
Sự hiện diện của các giáo sư hàng đầu từ Viện Toán học tại UKH cùng với định hướng thành lập Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Toán học khu vực Miền Trung – Tây Nguyên là những bước đi đột phá. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao năng lực nghiên cứu và giảng dạy cho đội ngũ cán bộ trẻ và sinh viên của nhà trường mà còn góp phần quan trọng thúc đẩy sự phát triển của nền toán học nước nhà tại khu vực. Trong tương lai, sự gắn kết bền chặt giữa Trường Đại học Khánh Hòa và Viện Toán học hứa hẹn sẽ tiếp tục gặt hái được nhiều thành tựu khoa học ý nghĩa, đưa toán học trở thành động lực cho sự phát triển tri thức tại Khánh Hòa.
TS. Phan Đức Ngại